Wat is de tijdswaarde van geld en waarom is die belangrijk?
De tijdswaarde van geld (TVM) drukt uit dat één euro vandaag meer waard is dan dezelfde euro in de toekomst, omdat het bedrag van vandaag kan worden uitgezet tegen rente of belegd. Elk TVM-vraagstuk verbindt vijf grootheden: contante waarde (PV), toekomstige waarde (FV), rentevoet per periode (r), aantal perioden (n) en periodieke betaling (PMT). Wie vier waarden kent, kan de vijfde uitrekenen. Deze calculator dekt de standaardgevallen voor eenmalige bedragen en eenvoudige annuïteiten en is bruikbaar voor sparen, hypotheek, beleggen en pensioen.
Wat is het verschil tussen samengestelde en enkelvoudige rente?
Bij enkelvoudige rente (I = P × r × t) wordt rente alleen berekend over de oorspronkelijke hoofdsom. Bij samengestelde rente, in Nederland 'rente-op-rente' genoemd, wordt de behaalde rente elke periode bij het saldo opgeteld zodat ze in volgende perioden zelf ook rente oplevert. Vrijwel alle Nederlandse spaarrekeningen, hypotheken, beleggingsfondsen en pensioenproducten gebruiken samengestelde rente. Over lange perioden ontstaat een groot verschil: €10.000 tegen 5% gedurende 30 jaar wordt €25.000 met enkelvoudige rente, maar circa €43.219 met jaarlijkse samenstelling.
Hoe reken ik een nominaal jaartarief om naar een periodieke rentevoet?
Deel het nominale jaartarief door het aantal samenstellingsperioden per jaar en vermenigvuldig het aantal jaren met datzelfde aantal perioden. Een hypotheekrente van 4,2% nominaal per jaar met maandelijkse samenstelling wordt r = 0,042/12 = 0,0035 per maand en n = jaren × 12. Voor een eerlijke vergelijking tussen producten gebruik je het effectieve jaarrendement EJR = (1 + r_nominaal/m)^m − 1. Nederlandse aanbieders moeten dit effectieve tarief — bij kredieten als Jaarlijks Kostenpercentage (JKP) — vermelden onder toezicht van de AFM.
Welke Excel- of spreadsheetfuncties horen bij TVM-rekenwerk?
In de Nederlandstalige Microsoft Excel zijn de belangrijkste functies =TW(rente; aantal_termijnen; bet; hw; type) voor de toekomstige waarde, =HW(rente; aantal_termijnen; bet; tw; type) voor de contante waarde, =BET(rente; aantal_termijnen; hw; tw; type) voor de periodieke betaling, =RENTE(...) voor het rentepercentage en =NPER(...) voor het aantal termijnen. Google Spreadsheets gebruikt de Engelse benamingen FV, PV, PMT, RATE en NPER. Houd rekening met de tekenconventie: stortingen krijgen een minteken, ontvangsten een plusteken — een verkeerd teken is veruit de meest voorkomende oorzaak van #GETAL!-fouten.
Hoe werkt TVM samen met een Nederlandse annuïteitenhypotheek?
Bij een annuïteitenhypotheek blijft de bruto maandtermijn (PMT) gedurende de hele looptijd gelijk. De PMT volgt uit PMT = PV × r / (1 − (1 + r)^−n), waarbij PV de hypotheeksom is, r de maandrente en n het aantal maanden (meestal 360 voor een dertigjarige hypotheek). In het begin bestaat de termijn vooral uit rente — en die rente is in box 1 onder voorwaarden aftrekbaar als hypotheekrenteaftrek, mits de hypotheek sinds 2013 minimaal annuïtair in maximaal 30 jaar wordt afgelost. Naar het einde toe verschuift het zwaartepunt naar aflossing en daalt het fiscale voordeel. Deze calculator gebruikt dezelfde formule die ook ABN AMRO, ING en Rabobank in hun rekenhulpen toepassen.
Wat betekent TVM voor mijn box 3-vermogen en pensioen?
Voor box 3 — de Nederlandse vermogensrendementsheffing — zijn TVM-projecties nuttig om in te schatten hoe spaargeld, beleggingen en overige bezittingen over de tijd groeien en wat de fiscale impact is onder de overgangsregels naar werkelijk rendement (Belastingdienst). Voor pensioen gebruiken pensioenfondsen, verzekeraars en Wijzer in geldzaken FV-berekeningen om uw bruto eindkapitaal en de daaruit volgende uitkering te schatten. Wie binnen de jaarruimte van de derde pijler bijstort in een lijfrenteproduct, kan met de FV-formule zien hoeveel een jaarlijkse aftrekbare premie over 20 of 30 jaar oplevert. Voor productspecifiek advies verwijst de AFM consumenten naar een onafhankelijk financieel adviseur.
Kan deze calculator de rente of het aantal perioden uitrekenen?
Deze versie lost FV en PV op bij gegeven overige invoeren. Voor het oplossen naar r (rente) of n (aantal perioden) is een iteratieve methode nodig, omdat de TVM-vergelijking in die variabelen niet-lineair is — daarom heeft Excel daarvoor de aparte functies =RENTE(...) en =NPER(...). Een eenvoudige workaround is om met proefwaarden voor r of n te variëren tot de FV uw doelbedrag bereikt. Voor exacte iteratieve oplossingen verwijzen we naar de RENTE- en NPER-functies in spreadsheetprogramma's.
