Voor Nederlandse beursgenoteerde aandelen is het AFM short selling register de officiele en gedetailleerde bron. Onder de Europese Short Selling Regulation (Verordening 236/2012) moeten alle netto shortposities boven 0,5 procent van het uitstaand kapitaal openbaar gemeld worden, met naam van de positiehouder, ISIN, omvang en datum. Het register is te raadplegen via www.afm.nl onder 'Professionals' en wordt dagelijks bijgewerkt. Posities tussen 0,1 en 0,5 procent worden alleen privaat aan de AFM gemeld en zijn niet openbaar. Voor het dagvolume gebruik je Euronext Amsterdam handelsstatistieken via euronext.com, je broker of marktdataleveranciers.

Het AFM register publiceert individuele meldingen per fonds zodra een drempel van 0,5 procent wordt overschreden of doorbroken, met naam en exacte percentage van de positiehouder. FINRA in de Verenigde Staten publiceert alleen geaggregeerde short interest cijfers, tweemaal per maand, met ongeveer acht handelsdagen vertraging, en zonder identiteit van de shorters. Voor Nederlandse beleggers is het AFM regime daarmee aanzienlijk transparanter en stelt het in staat de samenstelling van de short side te zien, niet alleen het totaal. Wel is het cijfer in het AFM register een momentopname; tussen meldingen kan een positie nog steeds bewegen binnen de bandbreedte van 0,1 procentpunt voordat een nieuwe melding nodig is.

Een short squeeze is een prijsbeweging waarbij short sellers door stijgende koersen gedwongen worden hun posities terug te kopen, waardoor de extra vraag de koers nog verder opdrijft. Een hoge days-to-cover ratio betekent dat het collectief afsluiten van shortposities vele dagen normaal volume zou vragen: dat is de structurele voorwaarde voor een squeeze. Een DTC boven 5 is verhoogd, boven 10 is hoog, en boven 20 historisch geassocieerd met de Volkswagen 2008 en GameStop 2021 episodes. DTC alleen is niet voldoende, er moet ook een katalysator zijn (cijfers, overname, retailcoordinatie) en schaarste in de securities lending markt.

De Short Selling Regulation (Verordening (EU) 236/2012), gecoordineerd door ESMA en uitgevoerd door de AFM, kent drie hoofdregels voor Nederland. Ten eerste een verbod op ongedekte ('naked') short verkoop van aandelen en staatsobligaties; er moet een redelijke verwachting bestaan dat de stukken geleverd kunnen worden. Ten tweede de meldingsdrempels van 0,1 procent (privaat) en 0,5 procent (publiek) van het uitstaand kapitaal voor netto shortposities. Ten derde bevoegdheid voor nationale toezichthouders om tijdelijke short-verkoopverboden op te leggen in uitzonderlijke marktomstandigheden. De AFM heeft deze laatste bevoegdheid in maart 2020 tijdens COVID-19 niet ingezet, in tegenstelling tot enkele andere EU-landen.

Short interest als percentage van de float meet hoeveel van de vrij verhandelbare aandelen short is verkocht, een statisch crowding-cijfer. Days to cover deelt de short interest door het gemiddeld dagvolume en geeft een flow-georienteerd beeld van hoe lang het zou duren om de shorts geordend af te wikkelen. Een Nederlandse smallcap met 8 procent short interest maar erg dun volume kan een hoge DTC hebben, terwijl een liquide AEX-fonds met 4 procent short interest een lage DTC houdt. Squeeze-setups scoren typisch hoog op beide; voor risicoanalyse zijn beide noodzakelijk.

De inputs komen uit gereguleerde bronnen — bij Nederlandse aandelen het AFM register en Euronext handelsdata — dus opzettelijke valse melding draagt handhavingsrisico met zich. Toch heeft de maatstaf structurele blinde vlekken. Synthetische shortblootstelling via total return swaps, CFDs of bepaalde opties valt niet altijd onder de meldingsplicht of wordt anders gepresenteerd. Fails-to-deliver kunnen de geregistreerde aandelenaantallen verstoren. En het gemiddelde dagvolume springt omhoog wanneer een aandeel viraal gaat, waardoor DTC mechanisch daalt terwijl de crowding juist toeneemt. Behandel het cijfer als een datapunt binnen een bredere analyse, niet als absolute waarheid.