Hoe werkt het Zeller-algoritme om een weekdag te berekenen?
Zeller's congruentie, ontwikkeld door Christian Zeller in 1882, berekent de weekdag h via h = (q + ⌊13(m+1)/5⌋ + K + ⌊K/4⌋ + ⌊J/4⌋ − 2J) mod 7, waarbij q de dag, m de maand (januari = 13 en februari = 14 van het voorgaande jaar), K het jaartal modulo 100 en J de eeuw is. De uitkomst 0 staat voor zaterdag, 1 voor zondag, enzovoort. Het algoritme is wiskundig equivalent aan de proleptische Gregoriaanse kalender die ISO 8601 voorschrijft en die in moderne browsers via het JavaScript Date-object wordt geïmplementeerd. Voor datums vóór 15 oktober 1582 (in Nederland respectievelijk 1583 en 1701, afhankelijk van het gewest) geeft Zeller een mathematisch consistente uitkomst, maar deze komt niet overeen met de Juliaanse kalender die destijds in gebruik was.
Welke jaren zijn schrikkeljaren volgens de Gregoriaanse regels?
Een jaar is een Gregoriaans schrikkeljaar als het deelbaar is door 4, met de uitzondering dat eeuwjaren (deelbaar door 100) alleen schrikkeljaar zijn wanneer ze ook deelbaar zijn door 400. Zo waren 1600, 2000 en 2400 wel schrikkeljaren, maar 1700, 1800, 1900, 2100, 2200 en 2300 niet. De jaren 2024, 2028, 2032 en 2036 zijn schrikkeljaren met 366 dagen waarin 29 februari wordt toegevoegd. Deze regel zorgt voor een gemiddelde jaarlengte van 365,2425 dagen, wat dicht aansluit bij de werkelijke duur van het tropisch jaar (365,2422 dagen) en de seizoensdrift beperkt tot één dag per ongeveer 3.300 jaar.
Wanneer is Nederland overgestapt op de Gregoriaanse kalender?
Nederland ging niet in één keer over. Holland, Zeeland, Brabant en Vlaanderen volgden de pauselijke hervorming van Gregorius XIII al op 12 januari 1583 — na 21 december 1582 (Juliaans) volgde direct 1 januari 1583 (Gregoriaans), waarmee tien dagen werden overgeslagen. De protestantse noordelijke gewesten Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel en Gelderland hielden vast aan de Juliaanse kalender tot 12 januari 1701: na 31 december 1700 (Juliaans) volgde 12 januari 1701 (Gregoriaans), waarbij elf dagen werden overgeslagen vanwege het overslaan van de schrikkeldag in 1700 onder de Gregoriaanse regel. Voor historische en genealogische data tussen 1582 en 1701 moet men dus weten welk gewest het betreft om de juiste weekdag te bepalen.
Wat is de verjaardagsparadox en hoe groot is de kans?
De verjaardagsparadox stelt dat in een groep van slechts 23 willekeurige personen de kans groter is dan 50% dat minstens twee personen op dezelfde dag jarig zijn. De berekening: de kans dat alle 23 personen verschillende verjaardagen hebben is (365/365)×(364/365)×…×(343/365) ≈ 0,492; de complementkans op minstens één gemeenschappelijke verjaardag is dus ongeveer 50,7%. Bij 30 mensen stijgt deze kans naar ~70,6%, bij 50 mensen naar ~97% en bij 70 mensen naar ~99,9%. De paradox wordt uitvoerig behandeld in cursussen kansrekening aan Nederlandse universiteiten (Universiteit Leiden, TU Delft, Universiteit Utrecht) en heeft praktische toepassingen in cryptografie, waar de zogenaamde 'birthday attack' aantoont dat hash-functies aanzienlijk meer dan √N pogingen vergen om botsingen te vermijden.
Hoe behandelt de calculator personen geboren op 29 februari?
Personen geboren op 29 februari (in Nederland soms 'schrikkelkindjes' genoemd) hebben strikt genomen slechts één keer per vier jaar een 'echte' verjaardag. Voor leeftijdsverhoging in niet-schrikkeljaren hanteert deze calculator de Nederlandse conventie dat de wettelijke verjaardag op 1 maart valt, in overeenstemming met de praktijk van de Burgerlijke Stand en gemeentelijke basisadministratie voor identiteitsdocumenten en juridische meerderjarigheid. Sommige landen (zoals het Verenigd Koninkrijk en Nieuw-Zeeland) hanteren 28 februari, maar voor Nederlandse gebruikers is 1 maart de standaard. Een schrikkelkind geboren op 29 februari 2000 viert in 2026 (geen schrikkeljaar) dus formeel verjaardag op 1 maart, maar telt nog steeds 26 volledige jaren oud te zijn op die datum.
Worden mijn gegevens opgeslagen?
Nee, alle berekeningen vinden lokaal in je browser plaats met behulp van JavaScript Date-objecten. Je geboortedatum wordt niet verzonden naar een server, niet geregistreerd in logbestanden en niet bewaard tussen bezoeken. Sluit je het tabblad, dan zijn de ingevoerde gegevens weg. Deze aanpak voldoet aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/GDPR) en de Nederlandse Uitvoeringswet AVG, omdat er geen verwerking van persoonsgegevens door de aanbieder plaatsvindt. Voor maximale privacy raden we aan om de pagina in een privé- of incognitovenster te bezoeken.