Ja - voor je persoonlijke vermogensoverzicht tel je de eigen woning mee tegen actuele marktwaarde, met de hypotheekrestschuld apart aan de schuldenkant. De overwaarde (marktwaarde minus hypotheek) is wat netto telt. Fiscaal-technisch valt de eigen woning in box 1 (met hypotheekrenteaftrek en eigenwoningforfait), niet in box 3. Sommige mensen volgen ook hun 'liquide nettovermogen' apart, exclusief de woning, omdat je de stenen niet zomaar kunt uitgeven zonder verkopen of hypotheek opnemen.

De Belastingdienst hanteert in 2026 een heffingsvrij vermogen van EUR 57.684 per persoon (richtcijfer; controleer altijd het actuele bedrag op belastingdienst.nl). Voor fiscale partners samen is dat circa EUR 115.368. Pas over het meerdere wordt het forfaitaire rendement berekend en belast tegen circa 36%. De heffing is fictief: het werkelijke rendement maakt nog niet uit. Een wetsvoorstel 'Werkelijk Rendement' moet vanaf 2027 het werkelijke jaarrendement gaan belasten.

Voor je persoonlijke vermogensoverzicht: ja. Neem de huidige opgebouwde waarde van je tweede-pijler-pensioen op (te vinden via mijnpensioenoverzicht.nl) en de saldi van eventuele lijfrente, banksparen of pensioenbeleggen in de derde pijler. Voor box 3 telt pensioen niet mee - die valt in box 1 en wordt belast bij uitkering. AOW is een toekomstige inkomensstroom, geen overdraagbaar vermogen, dus die tel je niet als bezitting maar wel mee bij je pensioenplanning.

Het CBS publiceert jaarlijks de Vermogensstatistiek met mediane en gemiddelde vermogens per leeftijdsgroep, inkomensklasse en regio. In recente jaren ligt het mediane huishoudvermogen rond EUR 145.000, sterk omhoog getrokken door de eigenwoningbezitters (mediaan circa EUR 290.000) tegenover huurders (mediaan onder de EUR 10.000). Gebruik de mediaan als benchmark - het gemiddelde wordt scheefgetrokken door de top 10%, die meer dan 60% van het totale vermogen bezit.

Negatief eigen vermogen betekent dat je schulden groter zijn dan je bezittingen - in Nederland vaak bij pas afgestudeerden met een DUO-lening of huizenkopers in 2008-2013 die 'onder water' kwamen door dalende woningprijzen. Bij DUO-schuld is het zelden urgent: de rente is laag en aflossing is inkomensafhankelijk. Bij dure consumptieve schuld (creditcard, doorlopend krediet) is het wel reden tot actie. Het signaal dat telt is de trend: gaat het elk jaar omhoog?

Onder 30% is uitstekend en wordt door deze calculator als Uitstekend gelabeld. Tussen 30% en 50% is Goed. Boven 50% met nog positief vermogen is de Opbouwende fase - gangbaar voor jonge huizenkopers met een net afgesloten hypotheek. Boven 100% betekent dat schulden de bezittingen overstijgen (negatief vermogen) en is het signaal om op schuldafbouw te focussen. Voor Nederlandse huishoudens met een aflopende annuiteitenhypotheek beweegt de ratio vanzelf naar beneden naarmate de jaren vorderen.

Maandelijks of per kwartaal is de gulden middenweg. Dagelijks veroorzaakt onnodige stress door beurs- en woningmarktbewegingen; jaarlijks is te weinig om een negatieve trend op tijd te zien. Kies een vaste datum (eerste van de maand, kwartaalultimo) en sla het cijfer op zodat je over de jaren de trajectorie ziet.

Voor huishoudvermogen: ja, combineer alles in een berekening - huisvesting, pensioen en kinderbeslissingen worden samen genomen. Voor individueel inzicht (huwelijkse voorwaarden, scheiding, schenking) houd je daarnaast een aparte versie bij met alleen bezittingen en schulden op jouw naam. Bij gemeenschap van goederen telt sinds 2018 in beginsel alleen wat tijdens het huwelijk is opgebouwd; voorhuwelijks vermogen blijft prive.

De forfaitaire vermogensrendementsheffing in box 3 (circa 36% over een fictief rendement van 1,03% op spaargeld en circa 6% op overige bezittingen, cijfers 2026) reduceert je netto rendement op het bedrag boven de heffingsvrije voet van EUR 57.684. Voor een belegger met EUR 200.000 in een ETF betekent dit een effectieve heffing van honderden tot enkele duizenden euro's per jaar. Vanaf 2027 wordt dit waarschijnlijk vervangen door belasting over het werkelijke jaarrendement. Voor je vermogensoverzicht hier hoef je dit niet expliciet af te trekken - de calculator geeft je bruto positie.

Neem de DUO-restschuld op onder Studieleningen tegen het volledige openstaande saldo (zichtbaar in DUO MijnDUO). Hoewel de rente laag is en de aflossing inkomensafhankelijk (35-jaars regeling onder leenstelsel, 15-jaar voor ouder regime), is het wel degelijk een schuld die je nettovermogen verlaagt. In box 3 is een aparte studielening-drempel van enkele duizenden euro's; voor je persoonlijke vermogensoverzicht negeer je die drempel.

Ja - Bitcoin, Ethereum, stablecoins en andere crypto tellen mee tegen actuele marktwaarde onder Beleggingen. Voor de Belastingdienst vallen ze in box 3 onder 'overige bezittingen' en wordt het saldo op 1 januari meegerekend voor de forfaitaire heffing. Onder het komende Werkelijk Rendement-stelsel (gepland 2027) wordt het werkelijke jaarrendement op crypto belast, inclusief gerealiseerde en ongerealiseerde waardestijgingen. Nederlandse crypto-aanbieders zoals Bitvavo staan onder DNB-registratie, maar dat is geen DGS-dekking - koersverliezen en platformfaillissement zijn niet verzekerd.

Apps als Peaks, Plum, Bunq Insights, Tikkie en Money Lover synchroniseren met je rekeningen en hanteren elk hun eigen conventies. Sommige rekenen de woning niet mee (omdat ze geen onroerend goed kunnen synchroniseren), sommige tellen creditcardsaldi niet mee als schuld voor je dag-tot-dag-saldo, sommige negeren pensioen in de tweede pijler. Lees de methodologie van de app en match die regel voor regel met de categorieen hier - dat verklaart vrijwel altijd het verschil.