Enkelvoudige rente begrijpen
Enkelvoudige rente is de meest basale manier om rente te berekenen op een lening of belegging. In tegenstelling tot samengestelde rente wordt enkelvoudige rente uitsluitend berekend over de oorspronkelijke hoofdsom -- niet over opgebouwde rente. Dat maakt de berekening transparant en het rentebedrag voorspelbaar per periode.
In Nederland kom je enkelvoudige rente vooral tegen bij kortlopend krediet, bepaalde kortlopende schatkistpapieren (Dutch Treasury Certificates, DTC's), depositorente die periodiek wordt uitgekeerd, en bij de wettelijke rente die voortvloeit uit Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek bij te late betaling. De wetgever maakt onderscheid tussen niet-handelsrechtelijke wettelijke rente (BW 6:119, voor consumenten en particulieren) en de hogere handelsrechtelijke wettelijke rente (BW 6:119a, tussen ondernemingen).
📝 Eenvoudig te berekenen
Simpele formule: Rente = Hoofdsom x Percentage x Tijd.
📊 Voorspelbaar
Elke periode hetzelfde rentebedrag, makkelijk te plannen.
💵 Veelvoorkomend gebruik
Kortlopend krediet, schatkistpapier, wettelijke rente.
⚖️ Eerlijke vergelijking
Vergelijk leen- en spaaraanbiedingen eenvoudig naast elkaar.
Enkelvoudige renteformule uitgelegd
De enkelvoudige renteformule heeft drie componenten die bepalen hoeveel rente je verdient of betaalt.
💰 Hoofdsom (P)
Het oorspronkelijke geleende of belegde bedrag in euro's. Dit is het basisbedrag waarover rente wordt berekend. Bij een lening van EUR 10.000 is de hoofdsom EUR 10.000.
📈 Percentage (r)
Het jaarlijkse rentepercentage als decimaal getal. 5% wordt 0,05 in de formule. Dit bepaalt hoeveel rente er per jaar als percentage van de hoofdsom wordt opgebouwd.
⏱️ Tijd (t)
De looptijd in jaren. Voor maanden: deel door 12 (6 maanden = 0,5 jaar). Voor dagen: deel door 365 (90 dagen = 90/365 jaar).
🧮 Alles samengevoegd
Een lening van EUR 5.000 tegen 8% voor 3 jaar: I = EUR 5.000 x 0,08 x 3 = EUR 1.200 totale rente. Je totale terugbetaling is EUR 6.200.
Voorbeelden enkelvoudige rente
Hieronder een paar Nederlandse scenario's die enkelvoudige rente in de praktijk laten zien.
Veelvoorkomende berekeningen
Kortlopend krediet EUR 5.000 doorlopend krediet tegen 9% voor 1 jaar. Rente = EUR 5.000 x 0,09 x 1 = EUR 450. Totale terugbetaling = EUR 5.450 als je het in een keer aflost.
Spaardeposito EUR 10.000 op een 2-jaars deposito tegen 3% met jaarlijkse uitbetaling. Rente = EUR 10.000 x 0,03 x 2 = EUR 600 (bruto, voor box 3-heffing).
Wettelijke rente (consument) EUR 2.000 onbetaalde factuur, 180 dagen te laat, niet-handelsrechtelijke wettelijke rente 4% (BW 6:119). Rente = EUR 2.000 x 0,04 x (180/365) = circa EUR 39,45.
Handelsrechtelijke rente B2B EUR 25.000 onbetaalde B2B-factuur, 90 dagen te laat, handelsrechtelijke wettelijke rente 12,5% (BW 6:119a). Rente = EUR 25.000 x 0,125 x (90/365) = circa EUR 770,55.
Enkelvoudige vs samengestelde rente
Het verschil begrijpen tussen enkelvoudige en samengestelde rente is cruciaal voor weloverwogen financiele beslissingen.
| Factor | Enkelvoudige rente | Samengestelde rente | Welke is beter? |
| Berekeningsbasis | Alleen hoofdsom | Hoofdsom + opgebouwde rente | Hangt af van context |
| Groeipatroon | Lineair (elke periode gelijk) | Exponentieel (versnelt) | Samengesteld groeit sneller |
| Voor leners | Betaal minder over tijd | Betaal meer over tijd | Enkelvoudig is beter |
| Voor spaarders | Verdien minder over tijd | Verdien meer over tijd | Samengesteld is beter |
| EUR 10K bij 5% voor 10 jaar | EUR 15.000 totaal | EUR 16.289 totaal | EUR 1.289 verschil |
Wanneer wordt enkelvoudige rente gebruikt
Enkelvoudige rente komt in Nederland in meerdere alledaagse en juridische contexten terug.
⚖️ Wettelijke rente
De wettelijke rente uit BW 6:119 (consument, lager tarief) en BW 6:119a (handelstransacties, hoger tarief) wordt over te late betalingen berekend als enkelvoudige rente. Wetten.overheid.nl publiceert de actuele percentages.
📜 Schatkistpapier (DTC)
Dutch Treasury Certificates (DTC's) van het Agentschap van de Generale Thesaurie worden uitgegeven onder pari (met disconto). Het rendement wordt op enkelvoudige basis berekend tot de aflosdatum.
🏪 Kortlopend krediet
Korte persoonlijke leningen, uitgestelde betaling en sommige BNPL-producten kennen een enkelvoudige rentestructuur omdat de looptijd te kort is voor samenstelling van betekenis.
💶 Depositorente bij uitkering
Spaardeposito's met periodieke uitbetaling van rente (niet bijschrijven) gedragen zich per uitkeringsperiode als enkelvoudige rente: het saldo blijft gelijk en de rente wordt steeds over dezelfde hoofdsom berekend.
🧾 Aanmaning en incasso
Bij een incassoprocedure rekent de schuldeiser de wettelijke rente vaak op enkelvoudige basis per dag te laat -- handig om met deze calculator zelf te controleren of het aangekondigde bedrag klopt.
Looptijden berekenen
Het omrekenen van verschillende tijdsperiodes naar jaren is essentieel voor nauwkeurige enkelvoudige renteberekeningen.
📅 Maanden naar jaren
Deel maanden door 12. Voorbeelden: 6 maanden = 0,5 jaar, 18 maanden = 1,5 jaar, 30 maanden = 2,5 jaar.
📆 Dagen naar jaren
Deel dagen door 365 (of 360 voor sommige financiele berekeningen, zoals geldmarktinstrumenten). Voorbeelden: 90 dagen = 0,247 jaar, 180 dagen = 0,493 jaar.
📐 ACT/365 vs ACT/360
Banken en geldmarkt gebruiken soms een 360-dagenjaar (ACT/360) in plaats van 365 dagen (ACT/365). Dit levert iets meer rente op voor de kredietverstrekker -- check je contract.
⚠️ Controleer de voorwaarden
Controleer altijd welke day-count-conventie je kredietverstrekker of bank gebruikt. Het verschil tussen 360 en 365 dagen kan oplopen bij langere looptijden en grote bedragen.