ADVERTISEMENT

Mobile Banner
320×100

Ampere naar Kilowatt Calculator

Converteer elektrische stroom (ampere) naar vermogen (kilowatt) voor wissel- en gelijkstroomcircuits

Vermogensconversie Formules

Gelijkstroom
Formule laden...
Eenfase Wisselstroom
Formule laden...
Driefase Wisselstroom
Formule laden...

Eenfase en driefase in Nederland

In Nederland krijgen woningen standaard een 230 V eenfase-aansluiting (1x25A of 1x35A) van de netbeheerder Liander, Stedin of Enexis, terwijl woningen met een warmtepomp, inductiekookplaat of EV-laadpunt vaak een driefase-aansluiting van 3x25A of 3x35A op 400 V tussen de fases (230 V tussen fase en nul) hebben. De elektrische installatie moet voldoen aan de norm NEN 1010 (Laagspanningsinstallaties), die eisen stelt aan kabeldoorsneden, automaten en aardlekschakelaars per groep.

De berekening I -> kW hangt af van het type circuit. Voor eenfase 230 V geldt P(kW) = I x 230 x cos phi / 1000; voor driefase 400 V geldt P(kW) = wortel(3) x I x 400 x cos phi / 1000 oftewel ongeveer 0,693 x I x cos phi. De arbeidsfactor cos phi ligt voor verlichting en weerstandsbelastingen rond 1,0, voor moderne LED-drivers rond 0,95, en voor inductiemotoren tussen 0,80 en 0,90 bij vollast.

Standaard groepen volgens NEN 1010

GroepMax. stroomMax. vermogen 230VTypische toepassing
Lichtgroep B1616 A3,68 kWVerlichting en stopcontacten woonkamer
Kookgroep 2-fase 16A16 A per fase7,36 kWInductiekookplaat (perilex)
Wasmachinegroep B1616 A3,68 kWAparte groep verplicht (NEN 1010)
EV-laadgroep B2525 A5,75 kW eenfaseType 2 laadpaal thuis
Driefase laadgroep B163 x 16 A11 kW driefaseWarmtepomp of snellader

Rol van cos phi en blindvermogen

Bij wisselstroom maakt cos phi (arbeidsfactor) onderscheid tussen werkelijk vermogen in kW dat arbeid verricht, en schijnbaar vermogen in kVA dat het net daadwerkelijk levert. Het verschil is blindvermogen in kvar, dat motoren en transformatoren nodig hebben om hun magneetveld op te bouwen.

Voor huishoudens rekent de netbeheerder doorgaans alleen kWh af via de slimme meter (P1-poort), maar zakelijke grootverbruikers met aansluitwaarden boven 3x80A betalen wel voor blindvermogen wanneer cos phi onder 0,85 zakt. Compensatiecondensatoren brengen cos phi dan terug richting 0,95-1,0.

Praktische berekeningen

💧

Boiler 1500 W eenfase

Een elektrische boiler van 1,5 kW op 230 V trekt I = 1500 / 230 = 6,5 A. Past ruim op een standaard B16 lichtgroep.

🔌

EV-laadpaal 11 kW driefase

11 kW op 400 V driefase met cos phi 1,0: I = 11000 / (wortel(3) x 400) = 15,9 A per fase. Een 3x16A groep volstaat net.

🌡️

Warmtepomp 7 kW driefase

Een lucht-water warmtepomp van 7 kW elektrisch opgenomen vermogen op 400 V driefase met cos phi 0,9 trekt I = 7000 / (wortel(3) x 400 x 0,9) = 11,2 A per fase.

Inductiekookplaat 7,4 kW

Inductiekookplaat op 2x16A perilex (2 fases): elke fase voert tot 16 A bij 230 V, samen tot circa 7,36 kW. Voldoet aan NEN 1010 wanneer aangesloten via aparte automaten.

Veiligheid en netbeheerders

Wijzigingen aan de meterkast of het aanvragen van een zwaardere aansluiting (bijvoorbeeld van 1x35A naar 3x25A voor een warmtepomp) verlopen via de regionale netbeheerder: Liander in Noord-Holland, Flevoland, Friesland, Gelderland en delen van Zuid-Holland; Stedin in Zuid-Holland, Utrecht en Zeeland; Enexis in Noord-Brabant, Limburg, Overijssel, Drenthe en Groningen. Aanvragen kunnen via mijnaansluiting.nl van Netbeheer Nederland.

Werk aan de vaste installatie achter de meter moet volgens NEN 1010 worden uitgevoerd door een erkend installateur (Techniek Nederland of InstallQ-keurmerk). De Nederlandse Arbeidsinspectie (voorheen Inspectie SZW) controleert in bedrijfssituaties op naleving van NEN 3140 voor het veilig gebruik van elektrische installaties en arbeidsmiddelen.

Voorbeelden

Elektrische boiler 1500 W op 230 V eenfase

Een huishouden in Utrecht wil weten hoeveel ampere een nieuwe elektrische boiler van 1500 W trekt op een standaard 230 V eenfase-aansluiting met cos phi 1,0 (puur ohmse weerstand), om te controleren of deze veilig op een bestaande B16 lichtgroep kan worden aangesloten volgens NEN 1010.

Resultaat1,50 kW bij 6,52 A

Stap 1 - omkering van de eenfaseformule: I = P / (V x cos phi) = 1500 / (230 x 1,0) = 6,52 A. Stap 2 - controle tegen de groepsautomaat: 6,52 A blijft ruim onder de 16 A nominale stroom van een B16-automaat (NEN 1010 vereist dat continue belasting onder de nominale stroom blijft). Stap 3 - kabelcontrole: een 2,5 mm2 koperen kabel mag 16 A voeren, dus de bestaande installatie is geschikt. Conclusie: de boiler kan veilig op de bestaande lichtgroep, mits er geen andere zware verbruikers tegelijk actief zijn.

Warmtepomp 7 kW op 400 V driefase

Een eigenaar in Eindhoven wil een lucht-water warmtepomp installeren met een elektrisch opgenomen vermogen van 7 kW. De woning heeft een 3x25A aansluiting van Enexis. We berekenen de stroom per fase bij cos phi 0,9 (typisch voor inverter-warmtepompen) en controleren of de aansluitwaarde voldoende is.

Resultaat7,00 kW bij 11,23 A per fase

Stap 1 - driefaseformule omgekeerd: I = P / (wortel(3) x V x cos phi) = 7000 / (1,732 x 400 x 0,9) = 11,23 A per fase. Stap 2 - groepskeuze: een 3x16A automaat (B-karakteristiek) is voldoende voor de nominale stroom, maar bij een inschakelpiek van 2-3x de nominale stroom kan een C-karakteristiek nodig zijn (advies installateur). Stap 3 - aansluitwaarde 3x25A levert 25 A per fase, dus na aftrek van 11,23 A blijft 13,77 A over per fase voor de overige verbruikers - voldoende voor een gemiddeld huishouden.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen eenfase en driefase in een Nederlandse woning?

Een eenfase-aansluiting (meestal 1x25A of 1x35A op 230 V) heeft een fasedraad, een nuldraad en een aarde - voldoende voor een gemiddeld huishouden zonder warmtepomp of zware EV-lader. Een driefase-aansluiting (3x25A of 3x35A) heeft drie fasedraden van 230 V ten opzichte van de nul (en 400 V tussen de fases onderling), wat het totaalvermogen verdrievoudigt en geschikt is voor warmtepompen, snelladers en inductiekookplaten met hoge piekvermogens. Verzwaring van eenfase naar driefase vraag je aan bij de netbeheerder (Liander, Stedin of Enexis) via mijnaansluiting.nl van Netbeheer Nederland; de eenmalige kosten liggen meestal tussen 500 en 1500 euro afhankelijk van de afstand tot het lichtnet.

Wat schrijft NEN 1010 voor over het aansluiten van elektrische apparaten?

NEN 1010 (Laagspanningsinstallaties) is de Nederlandse implementatie van de Europese installatienorm HD 60364 en geldt sinds 1962 als de bindende norm voor elektrische installaties in woningen, kantoren en industrie. De norm stelt eisen aan kabeldoorsneden (1,5 mm2 voor verlichting tot 10 A, 2,5 mm2 voor groepen tot 16 A, 4 mm2 voor 20-25 A), aan automaten (B-karakteristiek voor verlichting, C-karakteristiek voor motoren), aan aardlekschakelaars (30 mA voor stopcontactgroepen tot 16 A, verplicht sinds 1975) en aan groepsverdeling (aparte groepen voor wasmachine, vaatwasser en magnetron). Werk aan vaste installaties moet door een erkend installateur worden uitgevoerd; oplevering vindt plaats met een installatierapport conform NEN 1010 hoofdstuk 61.

Hoeveel ampere mag maximaal door een standaard 16 A groep stromen?

Een B16-automaat schakelt nominaal bij 16 A continu, maar volgens NEN 1010 mag je een groep voor langdurige (continue) belasting tot 80% belasten, dus 12,8 A oftewel circa 2,9 kW bij 230 V cos phi 1,0. Korte pieken tot 16 A zijn toegestaan, en de B-karakteristiek tolereert inschakelstromen tot 3-5x de nominale stroom gedurende milliseconden voor lampen en kleine motoren. Voor zware piekstromen (compressors, inductiemotoren) is een C-karakteristiek aanbevolen die pieken tot 5-10x de nominale stroom doorlaat. Het overschrijden van de nominale stroom voor langere tijd doet de automaat eerst termisch en daarna magnetisch uitschakelen ter bescherming tegen overbelasting en kortsluiting.

Wat is cos phi en wanneer betaal ik voor blindvermogen?

Cos phi (arbeidsfactor) is de cosinus van het faseverschil tussen spanning en stroom in een wisselstroomcircuit. Bij puur ohmse belastingen (gloeilampen, verwarming) is cos phi = 1,0; bij inductieve belastingen (motoren, transformatoren) is cos phi typisch 0,7-0,9 en blijft de stroom achter op de spanning. Werkelijk vermogen P (kW) = U x I x cos phi, schijnbaar vermogen S (kVA) = U x I, en blindvermogen Q (kvar) = U x I x sin phi. Huishoudens met een aansluiting onder 3x80A betalen via de slimme meter alleen kWh aan de leverancier, dus blindvermogen is gratis. Zakelijke grootverbruikers met aansluitingen boven 3x80A betalen volgens de tarievencode van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) wel een toeslag wanneer de cos phi onder 0,85 zakt - compensatiecondensatoren in de meterkast brengen de cos phi dan weer omhoog.

Hoeveel ampere trekt een 11 kW EV-laadpaal driefase?

Een 11 kW driefase EV-laadpaal (Type 2 stekker) op 400 V tussen de fases trekt per fase I = P / (wortel(3) x V x cos phi) = 11000 / (1,732 x 400 x 1,0) = 15,9 A per fase, omdat moderne lithium-ion accu's via de boordlader een cos phi van vrijwel 1,0 hebben. Een 3x16A groep voldoet dus net, met een B- of C-karakteristiek automaat en een verplichte type B aardlekbeveiliging (NEN 1010 vereist sinds 2018 een type A EV of type B voor laders met gelijkstroomfoutdetectie). Voor de populairdere 22 kW laders is 3x32A nodig, wat alleen mogelijk is bij een driefase-aansluiting van 3x35A of zwaarder. Veel laadpalen hebben dynamische belastingsbalancering (DLB) om de laadstroom te verlagen wanneer het huishouden veel verbruikt, zodat de hoofdzekering nooit doorslaat.

Welke netbeheerder verzwaart mijn aansluiting in Nederland?

Nederland kent drie grote regionale netbeheerders voor het laagspanningsnet: Liander (Noord-Holland, Flevoland, Friesland, Gelderland en delen van Zuid-Holland), Stedin (Zuid-Holland, Utrecht, Zeeland en delen van Noord-Holland) en Enexis (Noord-Brabant, Limburg, Overijssel, Drenthe en Groningen), aangevuld met kleinere netbeheerders zoals Westland Infra en Coteq. Aanvragen voor een nieuwe aansluiting of verzwaring (bijvoorbeeld van 1x25A naar 3x25A) verlopen via het centrale portaal mijnaansluiting.nl van koepelorganisatie Netbeheer Nederland. De netbeheerder rekent eenmalige aansluitkosten volgens de gereguleerde tarievencode van de ACM (typisch 500-1500 euro voor een standaardverzwaring binnen 25 meter), plus mogelijk extra kosten voor graafwerk en het vervangen van de meter. Door netcongestie kan de wachttijd voor verzwaringen oplopen tot meerdere maanden, vooral in nieuwbouwwijken en bedrijventerreinen.

Wanneer mag ik zelf elektrische installaties aanleggen of wijzigen?

Voor losse verlengsnoeren, stekkers en armaturen achter het stopcontact mag een particulier zelf werken zonder erkenning. Vaste installaties achter de meter (groepenkast, bedrading in de muur, vaste aansluitingen voor fornuis of warmtepomp) moeten volgens NEN 1010 worden uitgevoerd en gedocumenteerd, en hoewel de wet particulieren technisch niet verbiedt eigen werk uit te voeren in een eigen woning, zal de opstalverzekering bij schade vrijwel altijd uitkeren wijzigeren wanneer geen erkend installateur (InstallQ, Techniek Nederland of Sterkin) een installatierapport heeft afgegeven. In een bedrijfsomgeving is werk door een erkend installateur of een aantoonbaar voldoende geinstrueerd persoon (VOP/VP-niveau volgens NEN 3140) verplicht; de Nederlandse Arbeidsinspectie controleert hierop volgens Arbobesluit hoofdstuk 3.

Bronnen

Methodologie

Berekening volgens IEC 60038 en NEN 1010 voor laagspanning: eenfase P = U x I x cos phi bij 230 V; driefase P = wortel(3) x U x I x cos phi bij 400 V tussen de fases. De arbeidsfactor cos phi wordt door de gebruiker ingevoerd (standaard 1,0 voor ohmse belastingen, 0,85 voor gemengde belastingen). Resultaten in kW, W, pk (1 pk = 0,7355 kW volgens metrische definitie) en kVA = kW / cos phi.

Handige Tips

  • Sla deze calculator op als bladwijzer voor snelle toegang
  • Gebruik de deelknop om je resultaten te versturen
  • Probeer verschillende scenario's om resultaten te vergelijken
  • Bekijk onze gerelateerde calculators voor meer informatie

Vind je deze calculator handig? Deel hem:

Sluit deze calculator in